Wie, wat, waar en wanneer, dat is de vraag waar de Heemkundekring graag antwoord op wil hebben.
Kunt u daar een bijdrage aan leveren?

   Van een aantal foto's is al het een en ander bekend. Deze gegevens staan in cursieve tekst bij de foto vermeld. 

Ga naar contact en stuur een bericht  naar Joop van Appeldorn (mail naar ValkensWaardevol) .

Vermeld wel het nummer van de foto in uw mail.

klik op een foto voor een groter formaat

Buurtschap Crescendo trekt in 1962 voor het eerst mee in de Corsostoet, tenminste onder die naam. Het buurtschap kende een voorloper in buurtschap PeBa, oftewel Peperstraat-Bakkerstraat, een club die al vanaf 1958 in de stoet mee trekt. De naam is ontleend aan het café aan de Bakkerstraat waar ze achter in een schuur hun wagen mogen bouwen.

Deze foto is gemaakt in de Julianastraat tegenover de Nederlands Hervormde Kerk en rechts op de achtergrond zien we nog de achterkant van een stukje Peperstraat. De heren poseren vol trots voor hun wagen en hebben ogenschijnlijk alle hoop op een goed resultaat met Atlas die de wereld torst.

Leuk zo’n bouwplaats achter het café natuurlijk, maar het had ook zo z’n nadelen. Toen op enig moment het resultaat van vele maanden noeste arbeid naar buiten werd gerold, bleek dat de muren iets schuin naar boven toeliepen. De prachtige wagen zat muurvast, weg noeste arbeid, weg al dat moois! Er zat niets anders op dan deels afbreken en buiten op straat weer opnieuw beginnen!

Wagen 'Atlas' was de laatste van PeBa uit 1961 en ze behaalden met de wagen een 7e prijs, het kon dus nog steeds beter!

Wie waren die noeste bouwers op dit plaatje?

Staand v.l.n.r.: 1e Graad Markhorst, timmerman, Parallelweg West; 2e nn; 3e Ferrie Senders, Peperstr. 60; 4e Johan Mollen, Bakkerstr.; 5e Janus van Hoof; 6e Pierre de Voogd Bakkerstr. 61; 7e Albert Senders Peperstr. 54;

geknield v.l.n.r. 1e Joep Senders zoon van Ferrie Senders; 2e Gerard Sprengers Klappermanstraat; 3e Harrie Rijkers, Klappermanstraat; 4e nn.

Op 19 maart 1787 sturen enkele lieden uit Valkenswaard een brief naar de Hoog Mogende Heeren Staaten Genraal der Verenigde Nederlanden waarbij ze verzoeken een Gilde op te mogen richten. De tekst luidt als volgt:

"Is gehoord het rapport van de Heeren van Welderen en andere Haar Hooggedeputeerde tot de zaken van de Meyerij van 's Bosch … geëxamineert de requeste van Theodorus Hoppenbrouwers, Adriaan Daems, Jan van der Linden alle inwoonderen der Heerlijkhyd Valkenswaard houdende dat de suppliante in navolging van zoveele in de Meyerij zeer gaarne zouden opregten eene gilde onder de naam van Sinte Catharina Gilde, verzoeke hetzelve te mooge voorzien van vaandel en een trom, als meeden te mooge stellen eene schutsboom".

De 'Hoogmogende Heren' reageren positief en het Sinte Catharinagilde is een feit.

Dit fraaie plaatje stamt uit 1921 als de leden compleet met vaandel en het nodige zilver poseren voor het café van Arn. Smets aan de Statie.

Zijn er nog mensen die leden van dit gilde uit die tijd herkennen?

achterste rij v.l.n.r.: 1e Sjef Rijkers; 4e Nolleke Smets; 7e Nard Manders;
zittend v.l.n.r.: 2e Antoon of Frans van de Berg; 4e Frans Peeters; 5e H.v.Ham.

Van deze foto weten we eigenlijk alleen maar dat die in Sterksel tijdens een retraite zou zijn gemaakt. Het jaartal zou 1957 moeten zijn, althans dat is ons verteld. Maar dan houdt het ook echt op!

We zien een hele batterij jongemannen met een idem dito batterij geestelijken en het plaatje komt ons ergens bekend voor. Die achtergrond met die ramen komen we op meer foto’s tegen en in die tijd, jaren vijftig dus, was het niet ongebruikelijk dat gezelschappen op retraite gingen.

Een stukje bezinning hoorde er bij, maar met name voor de jongere garde betekende een retraite ook vaak dat ze voorzien werden van een dosis 'seksuele voorlichting'. De ouders vonden dat meestal nog erg lastig en dus mochten de paters of de broeders de jeugd het nodige op dit gebied bijbrengen. En dan te bedenken dat hun kennis (door de bank genomen!) niet gebaseerd was op enige praktijkervaring, maar dat die steevast uit fraaie boekjes was opgediept.

Als we nu nog eens goed naar dit plaatje kijken en de leeftijd van de jongemannen inschatten, kunnen we ons nauwelijks voorstellen dat hier sprake is van een gezelschap dat nog behoefte heeft aan deze basiskennis. Een reden te meer om te achterhalen wat dan wel de reden was!

Foto zou gemaakt zijn in januari 1959. Retraitehuis Regina Page in Sterksel, nu Kapellerput.
Het betreft een deel van de examenklas van de Lagere Landbouwschool Maarheeze, Tongelre, Eersel en Bladel.
Alleen de vestiging in Bladel bestaat nog.

In 1926 besluit het kerkbestuur van de parochie Sint Nicolaas tot het bouwen van een patronaatsgebouw voor de godsdienstige en culturele belangen van katholiek Valkens­waard. En zo ontstaat het gebouw Were Di dat jarenlang het centrum is voor een groot aantal katholieke verenigingen en waar kunst en cultuur van hoog niveau plaats vindt.

De Volharding, maar ook de UNA zijn daar kind aan huis. Ook landelijk grote namen treden op in Were Di zoals het cabaret van Wim Sonneveld, de Zuid Nedrelandse Opera en het Brabants Orkest. Het Eindhovens Dagblad spreekt in die tijd van een concertzaal waarmee Valkens­waard kan wedijveren met de grote steden.

Als in 1964 in Eindhoven de nieuwe schouwburg zijn deuren opent, is dat feitelijk het einde van de Valkens­waardse cultuurtempel Were Di.

Aan het interieur is af te lezen dat dit plaatje in Were Di is getrokken, maar wie er op staan en bij welke gelegenheid het plaatje is getrokken, is bij ons niet bekend.

Gezien de heren die het plaatje sieren, zou het ook iets te maken kunnen hebben met het Hertog Jan, want ook die school is ooit aan de Maastrichterstraat begonnen. 

Foto zou voor de 2e wereldoorlog zijn gemaakt in het R K Verenigingsgebouw, het latere Were Di.
Het zou het mannenkoor de Leeuwerik zijn.

eerste rij, links liggend: Jan de Koning;
zittend in het midden: pastoor Goyaarts;
middelste rij, 3e van links: dirigent Louis de Koning;
achterste rij, staand achter de dirigent: Laurentius de Koning;

Pastoor van Vroonhoven, de bouwer van de Sint Antoniuskerk, heeft veel voor zijn parochie tot stand gebracht. Hij haalt onder andere in 1927 de Liefdezusters der Congregatie van Carolus-Borremeus, ook wel 'de zusters onder de bogen' genoemd, naar Valkenswaard om het onderwijs voor meisjes te gaan verzorgen.

Ze gaan later, in 1930, ook voor de zieken zorgen en daarmee nemen de nonnen een belangrijke plaats in binnen de gemeenschap van Valkenswaard. Zo ontstaat in de loop der jaren Huize Carolus en de Mariaschool.

In die tijd is Carolus een heus ziekenhuis, maar door de opkomst van het Sint Joseph ziekenhuis in Eindhoven nam het belang van Carolus af. Op een gegeven moment zien we ook zogenaamde 'leken onderwijzeressen' verschijnen die gaandeweg het stokje van de zusters overnemen. Toch blijven de zusters nog tot 1974 in Valkenswaard om hun rol in het onderwijs te blijven vervullen.

Wie zijn deze vier onderwijzeressen die zich inspannen om onze jonge dochters de weg te wijzen?

Links: Guust Leemans, rechts: Lena Mollen en een van de beide anderen zou Cis Goevaers zijn.

Eerder plaatsen we al een foto van de carrosseriefabriek van J. Bots, de voorganger van het huidige BOVA. Ook dit plaatje stamt zeer waarschijnlijk uit de tijd rond 1930 en we zien een aantal medewerkers aan een lintzaagmachine.

De eerste carrosserieën die Bots bouwde, waren namelijk van hout. Bots kocht daarvoor bestaande Ford chassis en bouwde daar in een paar dagen een carrosserie op. Hij gebruikte daarvoor het hout van iepen die langs de Dommelseweg stonden. Deze houtsoort leende zich kennelijk prima voor dit doel. 

Hij begon overigens niet met bussen, die kwamen pas begin jaren dertig in beeld nadat hij enkele jaren ervaring had opgedaan met vrachtwagens.

De mannen op dit plaatje zijn dus zeer waarschijnlijk geen metaalbewerkers, maar timmerlieden, althans kerels die met hout om konden gaan.